نكات لينوكس

در گذشته، تنها راه براي حصول اطمينان از كار كردن لينوكس بر روي يك PC خاص، نصب اين سيستم‌عامل بر روي آن بود. حالا همه چيز تغيير كرده است. در حال حاضر تعداد زيادي نسخه Live CD از لينوكس وجود دارد كه از روي يك CD-ROM راه‌اندازي و اجرا مي‌گردند. لينوكس Ubuntu، برنده 2005 World Class Award ما براي "بهترين توزيع لينوكس"، يك نسخه Live CD قابل دانلود در آدرس http://www.ubuntulinux.org/download در اختيار كاربران قرار داده است.

اكنون در اين مرحله سوالي مطرح مي‌شود كه بارها و بارها من آن را در صندوق ايميل خودم مشاهده نموده‌ام:

جواب: Live CDها و CDهاي نصب لينوكس اغلب به صورت فايل‌هايي با پسوند .iso قابل دانلود مي‌باشند. اين فايل‌ها يك تصوير لحظه‌اي (snapshot image) از فايل‌سيستم يك CD-ROM هستند. شما فايل ISO را دريافت مي‌كنيد، آن را به نرم‌افزار رايت CD منتخب خود تحويل مي‌دهيد، و چند دقيقه بعد يك ديسك براق كه در واقع كار جالبي را انجام خواهد داد دريافت مي‌نماييد. (البته دستوري كه شما براي رايت يك تصوير ISO بر روي ديسك مورد استفاده قرار مي‌دهيد بر اساس ابزارهاي رايت متفاوت خواهد بود. براي نمونه، در Roxio Easy CD Creator كه من از آن استفاده مي‌كنم، بايد File, Record CD from CD Image را به كار برد.)

بنابراين، با هزينه يك ديسك و زمان و پهناي باندي كه آن براي دانلود يك تصوير ISO صرف مي‌نمايد (كه بر اساس اندازه تصوير و سرعت اتصال شما كاملا متفاوت است)، شما اين شانس را پيدا مي‌كنيد كه ببينيد چگونه يك سيستم‌عامل كاملا مجاني – سيستم‌عاملي كه عاري از ويروس، عاري از spyware، و مواردي از اين قبيل مي‌باشد – كار شما را راه مي‌اندازد. يك Ubuntu Live CD را بوت نماييد و هر كار كه مي‌خواهيد انجام دهيد. به گشت و گذار در وب بپردازيد. ايميل ارسال نماييد. صفحه‌گسترده‌اي را كه از محل كار به خانه آورده‌ايد باز كنيد. هر كاري كه مي‌خواهيد.

اگر شما چيزي را كه مي‌بينيد پسنديديد، چرا سيستم خود را براي بوت دوگانه تنظيم نمي‌كنيد؟ در اين صورت، شما امكان انتخاب ميان ويندوز يا لينوكس را به دست خواهيد آورد. در صورت گزينش لينوكس، شما كارآيي بهبود يافته يك نصب واقعي (گزينه مقابل اجرا از روي يك CD)، توانايي نصب نرم‌افزارهاي اضافي، يك دايركتوري home براي خودتان، و موارد ديگر را به دست خواهيد آورد.

براي پيمودن اين مسير، يك ISO نصب را از http://www.ubuntulinux.org/download يا توزيع ديگر دانلود كنيد. دو گزينه قابل دانلود ديگر عبارتند از:

· Fedora Core. همانند Ubuntu كاملا مجاني است – هيچ نسخه‌اي براي خريداري وجود ندارد. بر خلاف Ubuntu، آن مي‌تواند مبتديان لينوكس را دچار مشكل نمايد. براي نصب Fedora Core، شما نيازمند دانلود چندين CD نصب از آدرس http://fedora.redhat.com/download هستيد.

· نسخه " Open Circulation" (بخوانيد demo) از Xandros Desktop انتخاب خوبي است اگر تعامل با سيستم‌هاي ويندوز بر روي يك شبكه محلي براي شما اهميت دارد. آگاه باشيد كه Xandros ISO نصبي را فراهم مي‌آورد كه از لحاظ كاركرد اندكي ضعيف است. Xandros يك محصول تجاري است كه دانلودهاي مجاني سيستم‌عامل كامل خود را ارائه نمي‌نمايد.

نصب‌كننده‌هاي Ubuntu و Xandros مي‌توانند پارتيشن ديسك ويندوز شما را به منظور ايجاد فضا براي لينوكس كوچك كنند؛ نصب‌كننده‌ي Fedora Core توانايي انجام اين كار را ندارد، از اين رو شما نيازمند پارتيشن‌بندي مجدد درايو خود با استفاده از يك ابزار جانبي مانند Partition Magic يا QTParted، كه از آدرس http://www.sysresccd.org قابل دريافت است، مي‌باشيد.

قبل از آن كه كار نصب لينوكس را آغاز نماييد، اندكي در سيستم ويندوز خود گشت و گذار نماييد تا يك سري اطلاعات كه احتمالا نصب كننده لينوكس نيازمند آنها خواهد بود را جمع و جور كنيد. اگر شما به اينترنت دسترسي داريد با هر چيزي غير از يك اتصال ساده DHCP، مشخصه‌هايي از قبيل آدرس IP خود و آدرس‌هاي IP گيت‌وي و سرور DNS خود را يادداشت كنيد. همچنين مدل كارت گرافيك و مانيتورتان را براي وضعيتي كه نصب‌كننده قادر به شناسايي خودكار اين دو نيست يادداشت نماييد.

اگر شما با پارتيشن‌بندي هارد ديسك آشنا هستيد، من نكته ديگري براي شما دارم.

اغلب نصب‌كننده‌هاي لينوكس به صورت پيش‌فرض از دو پارتيشن استفاده مي‌كنند: يكي براي سيستم‌عامل و تمامي داده‌هاي كاربر، و يكي براي پارتيشن تعويض (swap). (يك پارتيشن swap مشابه فايل swap ويندوز است؛ چيزي كه هست فقط لينوكس از يك پارتيشن مجزا براي حافظه مجازي استفاده نموده است.) اما يك راه بهتر نيز وجود دارد: يك پارتيشن براي سيستم‌عامل ايجاد كنيد، يكي براي داده‌هاي كاربر، و يكي براي فضاي swap. در صورت استفاده از اين روش، حتي اگر شما نيازمند نصب مجدد لينوكس باشيد، همه فايل‌ها و تنظيمات خود را از دست نمي‌دهيد: شما مي‌توانيد به نصب‌كننده بگوييد كه پارتيشن سيستم‌عامل را فرمت نمايد، اما بقيه را به همان حال حفظ كند. در اين حالت، شما در برابر نابودي غيرعمدي سيستم بسيار محافظت شده هستيد. بدترين سناريوي شما يك نصب مجدد است كه داده‌هاي شما را از بين نخواهد برد.

در عمل نحوه نصب سه پارتيشن براي هر توزيع لينوكس متفاوت است؛ نقطه مشابه آن است كه هنگامي كه شما همه چيز را به درستي تنظيم نموديد نصب‌كننده شما يك نقطه اتصال (mount point) به صورت / (بله، فقط يك مميز) براي پارتيشن سيستم‌عامل و يك نقطه‌ي اتصال به صورت/home براي پارتيشن داده‌هاي كاربر نمايش خواهد داد.

كاربران كهنه‌كار لينوكس گاهي اوقات حتي اقدام به ايجاد پارتيشن‌هاي بيشتري مي‌نمايند، به دلايل متعدد. براي نمونه، من بر روي PC خانگي خود داراي يك پارتيشن مجزا براي /usr/local هستم، كه بر روي يك سيستم لينوكس غالبا حاوي نرم‌افزارهاي كامپايل شده به صورت دستي است (نقطه‌ي مقابل بسته‌هاي باينري، يا پيش‌كامپايل شده، كه توسط مدير بسته نصب گرديده‌اند). هر چند كه براي اغلب كاربران، جدا ساختن /home در يك پارتيشن مجزا تنها كاري است كه به زحمتش مي‌ارزد.

نرم‌افزارهاي مجاني ديگري كه من بدون آنها نمي‌توانم زندگي كنم

از زمان عرضه دستگاه تركيبي PDA /تلفن Treo 650 مبتني بر Palm OS در پاييز گذشته سر و صداهاي فراواني در مورد آن بر پا بوده است. من مي‌توانم دليل اين امر را درك كنم. من صاحب يك Treo 600 هستم از سال 2003 كه اين دستگاه عرضه گرديد، و اگر چه صفحه نمايش بهبود يافته‌ي 650 من را واقعا تحت تاثير قرار داد، اما دستگاه 600 من همچنان نيازهايم را برآورده مي‌سازد.

آن همچنين به خوبي با لينوكس ارتباط برقرار مي‌كند، كه اين ارتباط خوب را مديون J-Pilot است، يك كپي بسيار ساده اما كارآمد از نرم‌افزار مبتني بر ويندوز Palm Desktop كه به همراه تمامي دستگاه‌هاي Palm OS عرضه مي‌گردد. J-Pilot كار نگهداري و همگام‌سازي داده‌هاي datebook، ليست تماس، ليست كارهايي كه بايد صورت پذيرند (to-do) و memo pad شما را انجام مي‌دهد و مي‌تواند نرم‌افزارهاي جديد را براي دستگاه handheld شما نصب نمايد. آن همچنين داراي دستوراتي براي پشتيبان‌گيري كامل تمامي داده‌هاي موجود بر روي PDA شما است، و همچنين بازيابي اين پشتيبان. J-Pilot از طريق سيستم مديريت بسته بر روي اغلب توزيع‌هاي لينوكس، يا مستقيما از طريق وب‌سايت http://www.jpilot.org قابل دستيابي مي‌باشد.