سيستم اطلاعات جغرافيايی

سيستم اطلاعات جغرافيايی

تدوين: شهناز پيروزفر

سيستم اطلاعات جغرافيايی GIS يا Geographic Information System شكل خاصی از سيستم اطلاعاتی است. اين سيستم می‌تواند اطلاعات مربوط به حوزه جغرافيا را جمع‌آوری و ذخيره نمايد و در نهايت آنها را به نمايش بگذارد. تكنولوژی سيستم‌‌های اطلاعات جغرافيايی را می‌توان برای تحقيقات علمی، مديريت منابع و برنامه‌ريزی توسعه به كار گرفت. برای مثال GIS به برنامه‌ريزان امكان می‌دهد تا به سهولت زمان پاسخگويی به حوادث طبيعی را محاسبه نمايند.

نحوه دريافت داده‌ها

چگونه GIS از اطلاعات درون نقشه‌ها استفاده می‌كند؟ اگر داده‌های استفاده شده به صورت ديجيتالی نباشند، GIS آنها را به صورت ديجيتال در می‌آورد. البته برای ديجيتال نمودن نقشه‌ها می‌توان از اسكنر استفاده نمود. قراردادن اطلاعات در GIS زمان بر است. هويت آبجكت‌های موجود در نقشه بايد مشخص گردد لذا ويرايش اينگونه اطلاعات تا حدی دشوار است.

يكپارچه سازی داده‌ها

GIS امكان يكپارچه‌سازی داده‌ها را فراهم می‌آورد. لذا GIS می‌تواند تلفيق‍ی از متغييرها را به كار گيرد و متغييرهای جديدی را بسازد و تحليل كند.

مدل سازی داده‌ها

به طور كلی به هم مرتبط ساختن نقشه‌های مناطق باتلاقی با ميزان با رنگ ثبت شده در نقاط مختلف نظير ايستگاه‌های تلويزيونی و فرودگاه‌ها دشوار است. با اين وجود، GIS امكان نمايش ويژگی‌های سطح زمين و اتمسفر را به صورت دو بعدی و سه بعدی فراهم می‌آورد.

برای مثال، GIS می تواند به سرعت نقشه‌ای را توليد كند كه معرف ميزان بارندگی باشد.

خصوصيت بارز GIS

ذخيره‌سازی نقشه‌ها و لايه‌های مختلف اطلاعات برای انجام تحليل‌های پيچيده از خصوصيت بارز GIS است.

نحوه بازيابی اطلاعات در GIS

به منظور بازيابی اطلاعات می‌توانيد با مشخص نمودند يك مكان، آبجكت يا منطقه روی نمايشگر، اطلاعات مربوطه را بازيابی نماييد. از سوی ديگر می‌توانيد با استفاده از عكس‌های هوايی، درباره مشخصات زمين شناسی و آب شناسی مناطق مورد نظرتان اطلاعات لازم را كسب نماييد.

مدل سازی توپولوژيكی

آيا ط‍ی 35 سال گذشته ايستگاه‌های گازی يا كارخانه‌هايی در نزديك باتلاق خاصی وجود داشتند؟ پاسخ به اين پرسش با كمك GIS ميسر است. GIS می‌تواند روابط بين اينگونه پديده‌ها را مورد تجزيه و تحليل قرار دهد.

شبكه‌ها

اگر كارخانه‌های نزديك مرداب به طور تصادفی مواد شيميايی در رودخانه‌ها بريزند، چه مدت طول می‌كشد تا اين مواد شيميايی مرداب را آلوده سازند؟ GIS می‌تواند مسير حركت مواد را در طول يك شبكه خطی شبيه سازی كند و اطلاعات لازم را به شما ارائه دهد.

خروجی داده‌ها

مولفه اصلی GIS، توانايی سيستم در توليد نتايج تحليل به صورت گرافيكی بر روی نمايشگر يا كاغذ است تا بدين ترتيب، كارشناسان مربوطه بتوانند با كمك نتايج حاصل تصميم‌گيری نمايند. سرورهای نقشه اينترنتی امكان توزيع نقشه‌ها را از طريق تكنولوژی وب فراهم می‌آورند.

تكنيك‌های نمايش گرافيكی

نقشه‌هايی كه به طور سنتی تهيه می‌شدند از نمادهايی برای نمايش آبجكت‌های فيزيكی استفاده می‌كردند افرادی كه اينگونه نقشه‌ها را به كار می‌بردند، مجبور بودند كه اين نمادها را تفسير كنند. نقشه‌های توپولوژيكی، شكل سطح زمين را به صورت برجسته نشان می‌دهند. تكنيك‌های نمايش گرافيكی در GIS ارتباط بين عناصر نقشه را به گونه‌ای قابل رويت می‌سازد كه افراد بتوانند از آن برای استخراج و تحليل اطلاعات استفاده نمايند.

آينده GIS

حوزه‌های مختلف می‌توانند از تكنيك‌های GIS بهره ببرند. با كاهش قيمت و پيشرفته‌تر شدن مولفه‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری GIS، بازار اين سيستم رشد مطلوبی خواهد داشت. و اين مساله به نو به خود بر ساير بخش‌ها نظير كسب و كار، دولت و صنعت تاثير می‌گذارد. تكنولوژی GIS اثر بخشی ترسيم نقشه‌ها را افزايش می‌دهد. GIS با تلفيق اطلاعات حاصل از نقشه‌های متعدد می‌توان تعامل بين سيستم‌های طبيعی پيچيده را شبيه سازی كند.